HAB - Hįloftarannsóknir

 

Mynd frį NASA

Hiš Ķslenska Hįloftarannsóknafélag vinnur aš hagnżtum rannsóknum į lofthjśpi jaršar, meš myndatökum śr loftbelgjum, įsamt żmiss konar męlingum og tilraunastarfssemi. Į ensku kallast žetta fyrirbęri "High Altitude Ballooning", oft skammstafaš HAB.

Hér finnur žś umfjöllun um félagiš og markmiš žess. Einnig svör viš algengum spurningum um HAB, um undirbśning ferša og ferširnar sjįlfar, įsamt tilheyrandi eltingaleik til aš endurheimta hylkiš.

 

Hįloftamyndataka

Myndataka af jöršinni śr hęstu hęšum, er mjög fjölžętt įhugamįl og ķ örum vexti um heim allan. Svartur geimurinn, blįmi lofthjśpsins, skżjamyndanir, śtlķnur landsins og ekki sķst bogamyndun jaršar; allt žetta heillar žegar mašur skošar myndir sem teknar eru śr meira en 30.000 metra hęš yfir jöršu. Sś hęš er um žreföld flughęš faržegaflugvéla.

Hylki meš myndavélum og öšrum bśnaši er hengt nešan ķ loftbelg sem fylltur er meš helķum. Loftbelgurinn stķgur jafnt og žétt upp į viš, oftast um 5 metra į sekśndu. Eftir žvķ sem ofar dregur, žynnist andrśmsloftiš og loftbelgurinn ženst śt. Ķ upphafi er hann um 2 metrar ķ žvermįl, en žegar upp er komiš getur hann oršiš meira en 10 metrar ķ žvermįl, uns hann loks springur. Viš tekur fall til jaršar, dempaš meš fallhlķf. Ķ byrjun er fallhrašinn meira en 50 m/sek. (180 km/klst.) žvķ loftiš er mjög žunnt og veitir litla mótstöšu. Smįtt og smįtt hęgir į hylkinu, og um hįlftķma eftir aš belgurinn springur, er fallhrašinn ašeins um 3-5 metrar į sekśndu žegar žaš lendir. Flugiš ķ heild tekur oftast um 2-3 tķma.

Mešan į fluginu stendur, sér bśnašur ķ hylkinu um aš nema GPS-stašsetningu, męla hita og fleira. Žessar upplżsingar eru sendar jafnóšum til jaršar svo hęgt sé aš spį fyrir um lendingarstaš og endurheimta hylkiš. Sumir segja aš eltingarleikurinn sem ķ žessu felst, sé mest heillandi hluti sportsins.

Eftir flugferšina tekur viš śrvinnsla mynda og męlinga, framsetning į vefnum og vangaveltur um hvaš hefši betur mįtt fara. Lęrdómur sem dreginn er af hverju flugi, nżtist ķ žeim nęstu.

 

Helstu įskoranir

Allir sem hafa sent upp HAB-belgi, hafa žurft aš takast į viš żmis vandamįl. Žar mį nefna:

 

Um félagiš

Markmiš félagsins er aš senda upp loftbelgi til aš taka fallegar ljósmyndir og myndskeiš af jöršinni okkar. Félagiš er skipaš nokkrum einstaklingum sem hafa įhuga į HAB og vilja lęra og tileinka sér nżja hluti. Ķ fyrstu veršur žetta lokašur klśbbur, en meš tķmanum munum viš bęši fjölga mešlimum og hvetja menn til aš stofna sjįlfir nżja hópa.

Mešlimir félagsins hittast öšru hvoru og skiptast į upplżsingum og deila meš sér verkum varšandi undirbśning nęsta flugs. Žeir leggja einnig til fjįrmuni til aš standa undir kostnašinum, ž.e. stofnkostnaši hylkisins (50-150.000 kr.) og fórnarkostnaši fyrir hvert flug (40-50.000 kr.) sem felst ķ belgnum, gasinu og eldsneyti fyrir eltingarleikinn.

 

Stušningsašilar og įhugasamir

Aš senda loftbelg upp ķ efstu hęšir, meš tilheyrandi myndavélum og męlingarbśnaši, kostar skildinginn. Nokkur fyrirtęki hafa sżnt mįlinu įhuga og heitiš stušningi. Ef žś vilt styšja žetta framtak okkar, getur žś sent frjįlst framlag gegnum PayPal til sales@hugmot.is (og merktu žaš meš HAB ķ skżringum). Margt smįtt, gerir eitt stórt. Allir sem styšja okkur, fį nafn sitt birt hér į sķšunni žegar fram lķša stundir.

Einnig hafa żmsir ašilar lżst yfir įhuga į aš fylgjast meš framvindunni hjį félaginu, meš žvķ aš skrį sig į HAB-póstlistann. Engar skuldbindingar fylgja žvķ, en viškomandi eru velkomnir aš vera višstaddir flugtakiš og taka žįtt ķ leitinni.

 

Flug ķ undirbśningi 2013

Markmiš okkar er aš senda upp tvo belgi įriš 2013, ķ maķ og įgśst, og nį minnst 30 km. hęš. Lykilatriši er aš geta fundiš hylkiš aftur og endurheimta bśnašinn og myndirnar. Viš stefnum į aš senda męlinišurstöšur og hluta myndefnis jafnóšum nišur til stjórnstöšvar meš 3G nettengingu. Meš žvķ er tryggt aš hluti upplżsinganna skili sér ķ hśs, jafnvel žótt hylkiš finnist aldrei.

Loftbelgur, radarspegill, fallhlķf, sleppibśnašur og hylki, er bundiš saman ķ eina lengju. Hylkiš sjįlft veršur um 1 kg aš žyngd og mun innihalda Raspberry Pi smįtölvu, Canon A-810 myndavél, ContourRoam vķdeótökuvél, GPS móttakara, hitamęla (fyrir inni og śtihita), 3G sendibśnaš og loftnet, rafhlöšur, spennujafnara, sleppibśnaš og handahitara. Sķšast en ekki sķst, veršur SPOT stašsetningartęki um borš, til aš auka lķkurnar į žvķ aš hylkiš finnist. Tękiš nemur stašsetningu frį GPS og sendir hana gegnum gervihnetti inn į Internetiš į 10 mķnśtna fresti, samfleytt ķ nokkra daga.

Seinna flugiš veršur meš meiri bśnaši, žar į mešal APRS stašsetningartękjum (įžekkt og sjįlfvirka tilkynningarskyldan notar) til aš aušvelda okkur aš fylgja loftbelgnum eftir og finna hylkiš eftir lendingu. Einnig munum viš męla fleiri stęršir, eins og spennu rafhlašna, hristing, snśning, rakastig og styrk geimgeisla.

 

Spurningar og svör

Hér séršu nokkrar spurningar sem menn spyrja gjarnan um HAB og svör viš žeim.

 

HAB-póstlistinn

Smelltu hér til aš skrį žig į HAB-póstlistann. Žį getur žś fylgst meš framvindu mįla viš undirbśning nęstu ferša, og fęrš formlegt boš um aš vera višstaddur flugtakiš og taka žįtt ķ leitinni. Engar skuldbindingar og žś getur aušveldlega afskrįš žig af listanum hvenęr sem er.

 

Tenglar į góšar HAB-sķšur

Hér eru nokkrir tenglar į góšar sķšur um žetta įhugaverša mįlefni:

 

Ingólfur Helgi Tryggvason
Forsprakki Hins Ķslenska Hįloftarannsóknafélags

 

Allar įbendingar um efni sem hér į heima eru vel žegnar. Sendu tölvupóst til höfundar


 Samiš 2.3.2013. Sķšast uppfęrt 5.3.2013.
 © 2013, Hugmót ehf - Allur réttur įskilinn